09126431079
پارگی مینیسک زانو زمانی اتفاق می‌افتد که غضروف درون زانو که وظیفه‌اش جذب ضربه‌ها و ثابت نگه‌داشتن زانو است، آسیب ببیند. علائم پارگی مینیسک زانو معمولاً در هر گرید یا درجه آسیب، با یکدیگر متفاوت هستند؛ اما به‌طورکلی شامل درد، ورم، خشکی زانو و گاهی دشواری در صاف‌کردن زانو می‌شوند. استفاده از تست‌های پارگی مینیسک زانو یکی از روش‌های رایج است که به شما کمک می‌کند تا ببینید آیا دچار پارگی مینیسک زانو شده‌اید یا درد زانوی شما منشأ دیگری دارد. بعد از تشخیص این موضوع، می‌توانید در ادامه مقاله ببینید علائمی که تجربه می‌کنید، به کدام درجه از پارگی مینیسک زانو مربوط می‌شوند.
آیا مینیسک زانوی من پاره شده است؟ (تست پارگی مینیسک زانو)
اصلی‌ترین علامت آسیب یا پارگی مینیسک زانو، احساس درد و خشکی در زانو است؛ اما این درد ممکن است به دلایلی غیر از پارگی مینیسک زانو ایجاد شده باشد. انجام تست پارگی مینیسک زانو راه مطمئن‌تری برای تشخیص این موضوع است. پزشک متخصص ممکن است این تست‌ها را پیش از تصویربرداری یا MRI زانو انجام میدهد تا علت اصلی درد و آسیب در زانو را تشخیص دهد.
تست تندرنس خط مفصلی
تست تندرنس خط مفصلی یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای بررسی پارگی مینیسک است. در این تست، پزشک ناحیه‌ای از زانو را که بین استخوان ران و ساق پا قرار دارد (خط مفصلی) به‌آرامی فشار میدهد. اگر در این ناحیه حساسیت یا درد وجود داشته باشد، ممکن است نشان‌دهنده پارگی مینیسک باشد.
نحوه انجام:
- در حالت نشسته یا دراز کشیده قرار می‌گیرید.
- پزشک با انگشتان خود روی خط مفصلی زانوی شما فشار ملایمی وارد می‌کند.
- اگر هنگام لمس این ناحیه درد یا حساسیت داشتید، احتمال دارد که به پارگی مینیسک زانو دچار شده باشید.
تست مک موری
در تست مک موری، پزشک زانو و پا را می‌چرخاند تا بررسی کند آیا هنگام حرکت زانو، صدای تق یا درد به وجود می‌آید یا خیر. این تست به‌خصوص برای تشخیص پارگی مینیسک داخلی یا خارجی زانو استفاده میشود.
نحوه انجام:
- به پشت دراز می‌کشید.
- پزشک پای شما را خم کرده و به‌آرامی می‌چرخاند.
- پزشک هم‌زمان با چرخاندن پای شما، زانو را خم و راست می‌کند.
- اگر هنگام چرخاندن و صاف‌کردن زانو صدای تق یا ترکیدن شنیدید یا درد شدید داشتید، احتمالاً دچار پارگی مینیسک شده‌اید. درد در قسمت داخلی زانو ممکن است به پارگی مینیسک داخلی و درد در قسمت خارجی به پارگی مینیسک خارجی اشاره کند.
تست تسالی
در تست تسالی، پزشک از شما می‌خواهد روی یک پا بایستید و زانو را کمی خم کنید، سپس بدن خود را به چپ و راست بچرخانید. اگر در هنگام چرخش احساس درد یا ناپایداری داشتید، ممکن است نشان‌دهنده پارگی مینیسک باشد.
نحوه انجام:
- پزشک از شما می‌خواهد تا روی یک پا بایستید و زانوی خود را حدود ۲۰ درجه خم کنید.
- به کمک پزشک بدن خود را به‌آرامی به چپ و راست می‌چرخانید.
- اگر هنگام چرخش بدن، درد یا ناپایداری و لغزش در زانو داشتید، ممکن است به دلیل پارگی مینیسک زانو باشد. این تست به‌ویژه برای تشخیص پارگی مینیسک داخلی و خارجی مفید است.
تست فشار دادن اپلی (آزمون ساییدگی زانو)
در آزمون ساییدگی زانو، پزشک پای شما را به سمت پایین فشار داده و آن را می‌چرخاند تا بررسی کند آیا درد یا مشکل در مینیسک وجود دارد یا خیر. این تست برای تشخیص پارگی مینیسک داخلی و خارجی زانو استفاده میشود.
نحوه انجام:
- به روی شکم دراز می‌کشید و پای خود را به زاویه ۹۰ درجه خم می‌کنید.
- پزشک مچ پای شما را می‌گیرد و با فشار به پایین، پای شما را به چپ و راست می‌چرخاند.
- اگر هنگام فشار و چرخش پادرد احساس کردید، پزشک به پارگی مینیسک مشکوک میشود. اگر درد در قسمت داخلی زانو احساس شود، احتمالاً مینیسک داخلی پاره شده است و اگر درد در قسمت خارجی باشد، احتمالاً مینیسک خارجی آسیب‌دیده است.
علائم پارگی مینیسک زانو: درجه ۱
پارگی درجه ۱ مینیسک زانو، صرفا نوعی آسیب‌دیدگی خفیف غضروف است که به‌صورت سطحی و در لایه بیرونی مینیسک اتفاق می‌افتد. این نوع پارگی بیشتر در میان سالمندان یا در افراد ورزشکار رخ میدهد. در افراد سالمند، به دلیل ساییدگی و تحلیل‌رفتن بافت‌ها در سنین بالاتر، زانو مستعد آسیب‌های خفیف مانند پارگی مینیسک درجه ۱ است. علائم اصلی پارگی مینیسک زانو (درجه ۱) شامل تورم و درد خفیف و قابل‌تحمل است. این درد شاید در فعالیت‌های روزمره چندان خود را نشان ندهد اما موقع ورزش‌کردن یا انجام فعالیت‌های سنگین‌تر، باعث کمی درد در ناحیه زانو میشود.
در جدول زیر، با علائم ظاهری، نوع درد، و میزان محدودیت حرکتی ناشی از پارگی درجه ۱ مینیسک زانو آشنا می‌شوید.
| درجه پارگی مینیسک | درجه ۱ (خفیف) |
| علائم ظاهری |
|
| نوع درد |
|
| محدودیت حرکتی |
|
با کدام عارضه‌ها شباهت دارد؟
در برخی از موارد، برخی از علائمی که برای پارگی درجه۱ مینیسک زانو نام‌برده شد می‌توانند با دیگر عارضه‌های زانو همپوشانی داشته باشد. در ادامه به شباهت‌ها و تفاوت‌های این عارضه‌ها با پارگی مینیسک زانو می‌پردازیم.
| عارضه‌ها | شباهت‌ها | تفاوت‌ها |
| پارگی درجه ۱ مینیسک | نوع درد و تورم در هر سه عارضه مشابه است:
|
|
| کشیدگی رباط زانو |
| |
| سندرم پاتلوفمورال |
|
- کشیدگی رباط زانو: درد خفیف تا متوسط مخصوصا هنگام حرکت‌دادن زانو، در کشیدگی رباط زانو هم دیده میشود. اما کشیدگی رباط معمولاً با ناپایداری در زانو هم همراه است؛ یعنی فرد ممکن است گاهی حس کند که زانو نمی‌تواند وزن او تحمل کند و اصطلاحا زانو خالی می‌کند. همچنین در کشیدگی رباط، معمولا بعد از آسیب، تورم بیشتری نسبت به پارگی درجه ۱ مینیسک دیده شود.
- سندرم پاتلوفمورال (زانوی دونده): درد و تورم خفیف تا متوسط در جلوی زانو به‌ویژه هنگام خم و راست کردن در هر دو عارضه مشترک است؛ در سندرم پاتلوفمورال، درد معمولاً بیشتر در ناحیه جلوی زانو (زیر کشکک) حس میشود و هنگام پایین آمدن از پله‌ها یا نشستن طولانی‌مدت شدت می‌گیرد اما در پارگی مینیسک درجه ۱ درد بیشتر در طرفین زانو و هنگام چرخش زانو یا حرکات ناگهانی احساس میشود.
چطور درمان میشود؟
پارگی مینیسک زانو درجه ۱ (خفیف) معمولاً با استراحت کامل، مصرف مسکن (ایبوبروفن و نوافن)، استفاده از کمپرس یخ و بالا نگه‌داشتن زانو درمان میشود و دوره درمان پارگی خفیف مینیسک زانو در افراد جوان و ورزشکار معمولاً ۴ تا ۶ هفته طول می‌کشد. پزشک ممکن است چند جلسه فیزیوتراپی هم تجویز کند تا عضلات زانو تقویت شوند و فرد سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره خود برگردد. در صورت گذراندن کامل دوره درمان، پارگی مینیسک زانو هم بدون هیچ عوارضی به طور کامل ترمیم میشود؛ اما اگر فرد زودتر از موعد به فعالیت‌های سنگین برگردد، ممکن است پارگی مینیسک زانو دوباره عود کند یا تشدید شود.
درمورد سالمندان، این بهبودی کامل ممکن است طولانی‌تر باشد یا ضعف و درد ممکن است باقی بماند، به‌خصوص اگر عضلات زانو به‌خوبی تقویت نشوند. به‌همین دلیل احتمال بازگشت زانو به حالت کاملاً عادی در افراد مسن کمتر از افراد جوان‌تر است. در سالمندان، بهبودی کامل ممکن است طولانی‌تر باشد و ضعف یا درد مداوم می‌تواند باقی بماند، به‌خصوص اگر عضلات زانو به‌خوبی تقویت نشوند. همچنین، خطر عود مجدد یا بروز آرتروز زانو در این گروه بیشتر است.
علائم پارگی مینیسک زانو: درجه ۲
پارگی درجه ۲ مینیسک زانو یک آسیب متوسط است که در آن بخشی از غضروف مینیسک تحت‌تأثیر قرار می‌گیرد و دچار پارگی بیشتری میشود. این نوع پارگی معمولاً در اثر حرکات پیچشی یا فشار مداوم به زانو در ورزش‌های پرتحرک یا فعالیت‌های سنگین روزانه ایجاد میشود.
در جدول زیر، با علائم ظاهری، نوع درد، و میزان محدودیت حرکتی ناشی از پارگی درجه ۲ مینیسک زانو آشنا می‌شوید.
| درجه پارگی مینیسک | درجه ۲ (متوسط) |
| علائم ظاهری |
|
| نوع درد |
|
| محدودیت حرکتی |
|
با کدام عارضه‌ها شباهت دارد؟
علائم پارگی مینیسک زانو (درجه ۲) نیز ممکن است با برخی دیگر از عارضه‌های زانو اشتباه گرفته شود. مطلب زیر به شما کمک می‌کند که تاحدی با تفاوت علائم این عارضه‌ها آشنا شوید، اما برای تشخیص دقیق حتما باید به پزشک مراجعه کنید تا پس از انجام MRI از زانو و بررسی علائم ظاهری، روند درمان زانو آغاز شود.
| عارضه‌ها | شباهت‌ها | تفاوت‌ها |
| پارگی درجه ۲ مینیسک | نوع درد، تورم و محدودیت حرکتی در هر چهار عارضه مشابه است:
|
|
| تاندونیت زانو |
| |
| آرتروز خفیف زانو |
| |
| بورسیت زانو |
|
- تاندونیت زانو: در هر دو عارضه، فرد هنگام خم‌کردن یا فشار به زانو به‌ویژه هنگام بالارفتن از پله، درد بیشتری را تجربه می‌کند. اصلی‌ترین تفاوت این است که فرد در پارگی مینیسک درجه ۲، گاهی احساس قفل‌شدن زانو را دارد و ممکن است صدای تق نیز از زانو بشنود؛ اما در تاندونیت، زانو قفل نمیشود. همچنین ورم در تاندونیت به‌صورت سطحی و قبل مشاهده و لمس است؛ اما معمولاً در پارگی مینیسک، ورم در داخل زانو قرار دارد و کمتر قابل‌مشاهده است.
- آرتروز خفیف زانو: علاوه بر درد و تورم، وجه اشتراک دیگر آرتروز با پارگی مینیسک محدودیت در حرکت زانو و خشکی آن است. تفاوت اینجا است که در آرتروز خفیف، درد بیشتر در طول زمان و بهطور مزمن ایجاد میشود و معمولاً پس از استراحت یا صبح‌ها خشکی زانو بیشتر است؛ اما در پارگی مینیسک درجه ۲، درد بیشتر به صورت ناگهانی پس از یک حرکت یا آسیب خاص ایجاد میشود.
- التهاب کیسه‌های مفصلی (بورسیت زانو): درد، تورم و محدودیت حرکتی از علائم هر دو عارضه هستند اما در بورسیت، تورم به طور قابل‌توجهی در جلوی زانو و در نزدیکی پوست ایجاد میشود، درحالی‌که در پارگی مینیسک، تورم بیشتر در عمق زانو حس میشود. همچنین در بورسیت، درد معمولاً با فشار مستقیم روی ناحیه متورم بیشتر میشود، درحالی‌که در پارگی مینیسک درد هنگام چرخش یا قفل‌شدن زانو شدیدتر است.
چطور درمان میشود؟
پارگی مینیسک زانو درجه ۲ نیاز به مراقبت دقیق‌تر و درمان طولانی‌تری نسبت به پارگیهای خفیف دارد و روند درمان آن معمولاً شامل فیزیوتراپی منظم، استفاده از داروهای ضدالتهابی یا تزریق‌های خاص، و در صورت نیاز ترمیم از طریق آرتروسکوپی میشود.
درمان پارگی مینیسک زانو درجه ۲ در افراد جوان معمولاً بین ۶ تا ۸ هفته طول می‌کشد اما به دلیل آسیب بیشتر به بافت مینیسک، خطر عود کردن یا آسیب‌های مجدد هم وجود دارد؛ به همین دلیل انجام صحیح تمرینات فیزیوتراپی و پرهیز از فعالیت‌های سنگین و ورزشی در دوره درمان بسیار اهمیت دارد.
روند درمانی در میان افراد بالای ۳۵ سال ممکن است بین ۳ تا ۶ ماه طول بکشد؛ اما درصورتی‌که فرد ورزشکار باشد و بیماری‌هایی چون آرتروز نداشته باشد، احتمال اینکه زانو به حالت قبل برگردد بالاتر است. اما در سالمندان بهبودی کامل ممکن است دشوارتر باشد و زانو احتمالاً به حالت کاملاً عادی برنگردد یا دوباره عود کند؛ با افزایش سن، انعطاف‌پذیری بافت‌ها کم میشود و مشکلاتی مانند آرتروز یا ضعف عضلات هم ممکن است تأثیر بگذارند. بااین‌حال، با گذراندن طول درمان، فرد بهبود قابل‌توجهی در درد و عملکرد زانو را مشاهده می‌کند.
علائم پارگی مینیسک زانو: درجه ۳ و ۴
علائم پارگی درجه ۳ و ۴ مینیسک زانو شدیدتر از موارد قبل هستند. در پارگی درجه ۳، مینیسک تقریباً بهطور کامل پاره شده و در برخی موارد قطعه‌هایی از غضروف بهطور کامل از محل خود جدا شده است. این آسیب معمولاً در اثر ضربات شدید به زانو هنگام تصادفات یا انجام ورزش‌های پرریسک رخ میدهد و ممکن است با سایر آسیب‌ها همچون پارگی رباط صلیبی همراه باشد. این نوع پارگی معمولا بهقدری شدید است که انجام هرنوع حرکت در زانو را برای فرد ناممکن و دردناک می‌کند.
در جدول زیر، با علائم ظاهری، نوع درد، و میزان محدودیت حرکتی ناشی از پارگی درجه ۳ و ۴ مینیسک زانو آشنا می‌شوید.
| درجه پارگی مینیسک | درجه ۳ یا ۴ (شدید) |
| علائم ظاهری |
|
| نوع درد |
|
| محدودیت حرکتی |
|
با کدام عارضه‌ها شباهت دارد؟
شدیدترین علائم پارگی مینیسک زانو به پارگی درجه ۳ و ۴ مربوط میشود که با چند عارضه دیگر هم شباهت‌هایی دارد. البته در برخی از موارد، از جمله در تصادفات یا آسیب‌های ورزشی شدید، پارگی مینیسک زانو می‌تواند همراه با عارضه‌های دیگری مانند پارگی رباط صلیبی قدامی رخ دهد؛ همچنین در افراد مسن و به دلیل ضعف غضروف‌ها و ساختارهای حمایتی، پارگی مینیسک ممکن است همراه با آرتروز زانو یا آسیب به غضروف مفصلی ایجاد شود. بااین‌حال این عارضه‌ها ممکن است هم‌زمان ایجاد نشوند بلکه به‌جای هم اشتباه گرفته شوند. در ادامه به برخی از تفاوت‌ها و شباهت‌های این عارضه‌ها می‌پردازیم.
| عارضه‌ها | شباهت‌ها | تفاوت‌ها |
| پارگی درجه ۳ و ۴ مینیسک | نوع درد، تورم و محدودیت حرکتی در هر چهار عارضه مشابه است:
|
|
| پارگی رباط صلیبی قدامی |
| |
| دررفتگی زانو |
| |
| آرتروز شدید زانو |
|
- پارگی کامل رباط صلیبی قدامی: درد و تورم شدید، ناپایداری، قفل‌شدن و صدای ترکیدن یا پاپ در زانو از علائم مشترک میان هر دو عارضه هستند. تفاوت اینجا است که تورم روی زانو در اثر پارگی مینیسک، معمولا چندساعت طول می‌کشد تا خود را نشان دهد، درحالی‌که ورم زانو در اثر پارگی رباط صلیبی قدامی بلافاصله خود را نشان میدهد. همچنین ناپایداری زانو در پارگی رباط صلیبی به‌مراتب بیشتر است و زانو به‌راحتی می‌لغزد و از جای خود خارج میشود، اما درمورد پارگی مینیسک این‌گونه نیست.
- دررفتگی زانو: ناتوانی در حرکت زانو و تحمل وزن روی زانو، وجه مشترک هر دو عارضه است؛ اما دررفتگی زانو معمولاً با تغییر شکل واضح زانو و حالت ظاهری غیرطبیعی آن همراه است، درحالی‌که در پارگی مینیسک، شکل زانو تغییر نمی‌کند.
- آرتروز شدید زانو: هر دو عارضه می‌توانند درد شدید و مداوم، تورم و محدودیت شدید در حرکت زانو را ایجاد کنند. تفاوت اینجا است که آرتروز شدید، عارضه‌ای است که به‌مرورزمان ایجاد میشود و درد آن هم از ابتدا خفیف بوده و به‌تدریج شدید شده است؛ اما پارگی مینیسک درجه ۳ یا ۴ در اثر یک آسیب ناگهانی رخ میدهد و درد آن هم ناگهانی است.
چطور درمان میشود؟
پارگی درجه ۳ و ۴ مینیسک زانو معمولاً نیاز به جراحی دارد و بسته به شدت پارگی، پزشک تشخیص میدهد که مینیسک را ترمیم کند یا در موارد شدیدتر، بخشی یا تمام مینیسک را بردارد. دوره درمان معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه است و بعد از انجام جراحی، چند هفته فیزیوتراپی انجام میشود تا فرد بتواند به‌تدریج به فعالیت‌های روزمره خود برگردد. در صورت برداشتن کل مینیسک زانو، فرد ممکن است با عوارضی مثل آرتروز زودرس روبه‌رو شود اما سایر جراحی‌ها، عوارض کمتری دارند. افراد جوان و ورزشکار معمولا بعد از انجام جراحی، یا تا مدتی و یا به طور کامل در فعالیت‌های ورزشی خود دچار محدودیت‌هایی می‌شوند و نیاز به مراقبت‌های طولانی دارند.
در سالمندان، پارگیهای درجه ۳ و ۴ کمتر شایع هستند، اما ممکن است رخ دهند، به‌ویژه اگر زانوها از قبل به دلیل آرتروز یا ضعف عضلانی مستعد آسیب باشند. به دلیل ترمیم ضعیف‌تر بافت‌ها در سنین بالاتر، جراحی ممکن است نتایج محدودی داشته باشد و بهبودی کامل حاصل نشود. تمرکز درمان درمورد سالمندان این است که با مراقبت طولانی‌مدت و تمرینات تقویتی مداوم، از آسیب مجدد مینیسک زانو یا تشدید مشکلات زانو جلوگیری شود.
سؤالات متداول
آیا پارگی مینیسک همیشه با تورم شدید همراه است؟
خیر، در پارگیهای خفیف ممکن است تورم خیلی کم باشد یا بهطور کلی وجود نداشته باشد. تورم به دلیل تجمع مایعات و التهاب در اطراف زانو رخ میدهد و ممکن است میزان آسیب بهقدری نباشد که بدن این واکنش را به آن نشان دهد.
چقدر طول می‌کشد تا پارگی مینیسک زانو بهبود یابد؟
زمان بهبودی بستگی به شدت پارگی دارد، در موارد خفیف ممکن است چند هفته طول بکشد، اما در موارد شدیدتر یا پس از جراحی ممکن است چندین ماه زمان نیاز باشد.
آیا همیشه درد بلافاصله بعد از پارگی مینیسک زانو شروع میشود؟
خیر، در برخی موارد درد بلافاصله پس از آسیب حس نمیشود و ممکن است چند ساعت یا حتی چند روز بعد ظاهر شود.
چگونه می‌توان فهمید که درد زانو ناشی از پارگی مینیسک است یا مشکل دیگری؟
اگر درد زانو همراه با تورم، قفل شدن، یا احساس ناپایداری باشد، احتمالاً پارگی مینیسک وجود دارد و باید توسط پزشک بررسی شود.
آیا پارگی مینیسک زانو می‌تواند باعث درد در ناحیه ران یا ساق پا شود؟
بله، گاهی اوقات درد ناشی از پارگی مینیسک می‌تواند به نواحی اطراف مانند ران یا ساق پا نیز منتشر شود.
آیا پارگی مینیسک زانو می‌تواند باعث ایجاد درد در شب شود؟
بله، در برخی موارد، درد ناشی از پارگی مینیسک می‌تواند در شب بدتر شود و خواب را مختل کند.
آیا مینیسک ممکن است خود به خود خوب شود؟
اگر آسیب یا پارگی جزئی باشد، مینیسک ممکن است تنها با کمی استراحت و گذشت زمان، بهبود پیدا کند.