درمان دیسک گردن مهره ۵ و ۶ با ورزش، تزریق و جراحی

دیسک گردن مهره‌ ۵ و ۶ یکی از شایع‌ترین نقاط دیسک‌های گردن است که دچار بیرون‌زدگی یا فتق می‌شود؛ چون به دلیل ساختار گردن، این دو مهره بیشترین فشار را برای نگه‌داشتن سر، حمایت از گردن و حرکت‌دادن سر و گردن تحمل می‌کند.

درمان دیسک گردن مهره ۵ و ۶ بسته به شدت آسیب می‌تواند شامل دارو درمانی، ورزش و فیزیوتراپی، درمان‌ تزریقی، و در موارد شدید جراحی باشد. بیرون‌زدگی همه دیسک‌های گردن، معمولا روش‌های درمانی یکسانی دارند؛ اما درمان دیسک مهره ۵ و ۶ به دلیل نقش و محل قرارگیری، ملاحظاتی دارد که در بخش درمان دیسک گردن مهره ۵ و ۶ توضیح داده‌ایم.

بیرون‌زدگی دیسک؛ مشکل شایع مهره ۵ و ۶ گردن

شایع‌ترین محل فتق دیسک گردن، دیسک بین مهره‌های ۵ و ۶ است. این دو مهره‌ که در پایین‌ترین بخش از گردن هم قرار دارند، بیشترین فشار و وزن سر را تحمل می‌کنند و وظیفه چرخش، خم‌کردن و حمایت از سر و گردن را برعهده دارد؛ به همین دلیل در طول زمان، این دو مهره در معرض ساییدگی و فرسایش بیشتری (در اثر وضعیت بدنی نامناسب) قرار دارند و همچنین دیسک بین آن‌ها بیشتر از سایر دیسک‌ها دچار بیرون‌زدگی می‌شود (منبع).

درمان دیسک گردن مهره ۵ و ۶

درمان بیرون‌زدگی دیسک در سطح C5-C6 به‌طورکلی شبیه به درمان بیرون‌زدگی‌ دیسک گردن در سایر سطوح گردنی است؛ این روش‌ها از دارو درمانی و فیزیوتراپی تا آمپول و جراحی باز را شامل می‌شود. با این حال، به دلیل تحرک بالا و فشار بیومکانیکی زیاد بر مهره ۵ و ۶ و تأثیر آن بر اعصاب خاص (عصب C6)، درمان بیرون‌زدگی دیسک مهره ۵و ۶ ملاحظات ویژه‌ای دارد که به آن‌ها پرداخته می‌شود.

فیزیوتراپی و ورزش

پزشک و فیزیوتراپ با توجه به اینکه کدام دیسک گردن شما دچار ساییدگی یا بیرون‌زدگی شده و چه شدتی دارد، ممکن است تمرینات و ورزش‌های متفاوتی را تجویز کنند؛ اما به‌طورکلی برای بیرون‌زدگی‌های خفیف و متوسط دیسک گردن، تمرین‌های مشترکی وجود دارند که می‌توانند به تقویت عضلات گردن و بهبود حرکت آن کمک کنند. در ادامه با ۳ نمونه از این تمرینات مشترک آشنا می‌شویم (منبع).

استفاده از بریس گردن

گردنبندهای طبی که برای بیرون‌زدگی دیسک مهره C5-C6 تجویز می‌شود معمولا تفاوتی با دیسک سایر مهره‌های گردن ندارد. به‌طورکلی گردنبند تراکشن بادی به دلیل فاصله‌ای که بین مهره‌های گردن ایجاد می‌کند، موقتا فشار دیسک را از روی عصب برمی‌دارد و می‌تواند به کاهش درد دیسک گردن در طول روز کمک کند.

درمان‌های تزریقی

درمان‌های تزریقی بیرون‌زدگی دیسک گردن تنوع زیادی دارند و معمولا برای علائم خفیف تا متوسط مؤثر هستند. به‌طور کلی این روش‌ها شامل تزریق استروئید (مسکن و ضدالتهاب)، بلاک عصبی (تسکین‌دهنده درد)، و روش‌های جدیدتری مانند تزریق اوزون، پی.آر.پی و سلول‌های بنیادی می‌شود که علاوه بر تسکین درد و التهاب، به ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده یا تحلیل‌رفته هم کمک می‌کنند (منبع).

انتخاب روش درمانی مناسب به شدت بیرون‌زدگی دیسک گردن و تشخیص پزشک بستگی دارد.

جراحی

رایج‌ترین و مؤثرترین جراحی‌های باز برای بیرون‌زدگی دیسک گردن شامل میکرودیسککتومی (برداشتن بخش آسیب‌دیده دیسک)،  فیوژن (جوش‌دادن دو مهره به یکدیگر) و تعویض دیسک گردن (CDR) با استفاده از دستگاه میکروسکوپ یا آندوسکوپی می‌شود.

در روش میکرودیسککتومی و فیوژن هم‌زمان، دیسک آسیب‌دیده از طریق یک برش کوچک (۴ تا ۶ میلیمتر) در جلوی گردن خارج می‌شود و فضای خالی با جوش‌دادن مهره‌های گردن پر می‌شود تا ستون فقرات پایدار بماند. این روش بیشتر برای افراد دارای آرتروز گردن استفاده می‌شود.

در روش تعویض دیسک گردن، دیسک آسیب‌دیده با یک دیسک مصنوعی جایگزین می‌شود تا حرکت طبیعی گردن را تا حد زیادی حفظ ‌کند. هر دو روش به کاهش درد، ضعف و بی‌حسی ناشی از فشار به اعصاب کمک می‌کنند؛ اما تعویض دیسک گردن بیشتر برای بیماران جوان‌تر و فعال‌تر توصیه می‌شود که نیاز به انعطاف‌پذیری بالای گردن دارند.

پیامدهای بلندمدت عدم درمان دیسک مهره ۵ و ۶ گردن

اگر فتق دیسک گردن در مهره‌های C5-C6 درمان نشود، به مرور زمان مشکلات جدی‌تری ایجاد می‌کند و می‌تواند عصب‌ها، عضلات، حس و عملکرد روزانه فرد را به شدت تحت‌تأثیر قرار دهد.

• آسیب عصبی و ضعف عضلانی: بی‌توجهی به بیرون‌زدگی دیسک گردن می‌تواند باعث کاهش خون‌رسانی به اعصاب اطراف دیسک، و در نتیجه ضعف عضلانی و درد مزمن در شانه و دست‌ها شود. همچنین التهاب و عفونت‌های باکتریایی که در دیسک‌های تحلیل‌رفته یا دچار فتق دیده می‌شود، علائم فتق دیسک گردن را تشدید می‌کند.
• کاهش حرکت و اختلال در انجام کارهای روزانه: درد، التهاب، احساس ضعف و در موارد شدیدتر گزگز یا بی‌حسی در شانه و دست‌ها باعث محدود شدن دامنه حرکتی گردن و اختلال در فعالیت‌های روزانه می‌شود.
• آسیب دائمی و ناتوانی در حرکت: یکی از پیامدهای بی‌توجهی به درمان بیرون‌زدگی دیسک گردن و صرفا تسکین درد آن با دارو، آسیب دائمی به عصب‌ها و تحلیل‌رفتن عضلات است. در چنین مواردی، فرد حتی در حالت استراحت هم درد شدیدی احساس می‌کند و ممکن است توانایی انجام بسیاری از کارهای روزمره مانند برداشتن و نگه‌داشتن اشیاء را از دست بدهد.

پیشنهادهای برای جلوگیری از بدتر شدن مشکل دیسک گردن

ما زمان زیادی از شبانه‌روز را به صورت خوابیده یا نشسته می‌گذرانیم؛ به همین دلیل علاوه بر انجام ورزش‌ دیسک گردن مهره ۵ و ۶ ، این تغییرات ساده در نحوه نشستن و خوابیدن می‌توانند در کاهش درد گردن یا حداقل جلوگیری از بدتر شدن آن مؤثر باشند.

استفاده از تشک و بالش مناسب

برای کاهش درد دیسک گردن، بالش باید ارتفاع متعادل و انحنای مناسبی داشته باشد تا گردن را در راستای ستون فقرات نگه دارد. خوابیدن به پشت یا به پهلو با بالشی که کاملا فضای خالی بین سر و شانه را پر می‌کند، بهترین گزینه است. خوابیدن روی شکم ممنوع است، چون گردن را در وضعیت نامناسبی قرار می‌دهد و فشار زیادی به آن وارد می‌کند.

اصلاح وضعیت نشستن

برای کاهش درد دیسک گردن، هنگام نشستن باید ستون فقرات در یک راستا قرار بگیرد تا از فشار اضافی روی مهره‌ها و عضلات جلوگیری شود. صندلی باید پشتی مناسب (ترجیحاً با حمایت کمری) داشته باشد تا گودی کمر را پُر کند. کمر باید کاملاً به پشتی صندلی تکیه داده شود، شانه‌ها رها باشند و زانوها در زاویه ۹۰ درجه قرار بگیرند. سعی کنید هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه یک‌بار باید بلند شوید و حرکات کششی مخصوص گردن انجام دهید.

روش صحیح بلند کردن اجسام

کسی که دیسک گردن دارد، باید از بلند کردن اجسام سنگین به‌طور کامل خودداری کند. اگر مجبور به بلند کردن اجسام سبک در طول روز هستید، ستون فقرات و گردن را در وضعیت خنثی و صاف نگه دارید و از خم‌کردن یا چرخاندن گردن پرهیز کنید. بهتر است کاملا بنشینید، جسم را به خودتان نزدیک کنید و هنگام بلند شدن، زانوها را خم کنید و از عضلات پا و لگن کمک بگیرید، نه از کمر یا گردن.

سوالات متداول

دیه دیسک گردن مهره‌های ۵ و ۶ چقدر است؟

میزان دیه به شدت آسیب بستگی دارد. اگر آسیب باعث از کار افتادن اندام یا محدودیت حرکت شود، دیه آن بیشتر خواهد بود. برای اطلاع از مبلغ دقیق دیه در سال جاری، باید به نرخ دیه اعلام‌شده از سوی قوه قضائیه مراجعه کرد.

آیا دیسک گردن مهره ۵ و ۶ بدون جراحی درمان می‌شود؟

بله، در بسیاری از موارد می‌توان با فیزیوتراپی، ورزش، داروهای ضدالتهابی و تزریق استروئید علائم را کنترل کرد. جراحی معمولاً در موارد شدید که به درمان‌های غیرجراحی پاسخ نمی‌دهد، توصیه می‌شود.

آیا دیسک گردن باعث سردرد یا سرگیجه می‌شود؟

بله، فشار روی اعصاب گردنی می‌تواند باعث سردردهای تنشی و سرگیجه شود. این مشکل به دلیل اختلال در خون‌رسانی به مغز یا تحریک اعصاب گردنی ایجاد می‌شود.